3.02. Plan B

Właściwie nie żaden Plan B tylko A. Dziś w bardzo już dawno nie uzupełnianej Galerii Planów dwa najstarsze eksponaty: z 1820 i 1829 roku. Na obu południowa część Warszawy i doskonale obrysowany Ursynów. Widać nawet pojedyncze drzewa przy drogach. Jak oni to zrobili bez satelitów? No właśnie. Wejdźcie i oceńcie sami. Plany do znalezienia w Galerii na dole (ułożona jest chronologicznie), w opisie każdego znajdziecie link do źródła i wersji HD. I to naprawdę HD. Wielkie dzięki dla Michała Duraja, który to znalezisko podesłał.

Galeria Planów: zbiór wszystkich historycznych map Ursynowa

12.01. Prezent na urodziny

Ale śliczny prezent na zeszłotygodniowe 39. urodziny Ursynowa! Urząd Miasta Stołecznego udostępnił bardzo bogate i bardzo dokładne archiwum zdjęć lotniczych. Przykład obok - to okolice Kopy Cwila, Puszczyka i Koncertowej na zdjęciu z 1977 roku. Jakość świetna, można przybliżać, nakładać współczesne ulice i adresy. Dostępne są jeszcze zdjęcia z 1945, 1994 i nieco bardziej współczesne. Powiem tak: spędziłem już nad tym kilka godzin i niejedną uroniłem z nostalgii łzę (no, prawie). Czego i Państwu wszystkim życzę, dziękując Kubie Mędrzyckiemu i Maćkowi Fryszerowi za podrzucenie linków.
Jeszcze tylko ważna instrukcja obsługi:
Link macie na dole. Wybieracie z menu po prawej stronie przycisk "zdjęcia", ustawiacie zakres dat i gotowe! Miłej podróży w czasie!

Oryginalna mapa na stronie Urzędu Miasta

6.01. 39 i pół

Co tu kryć, coraz bliżej czterdziestki. Za rok o tej samej porze Ursynów (taki, jakim go znamy) będzie świętował 40. urodziny. Wpadłem na pomysł, jak to godnie uczcić a przy okazji ciekawie (chyba) wypromować naszą lokalną historię. Zamierzam złożyć do Budżetu Partycypacyjnego na 2017 rok projekt pt. "Czterdziestolatek". Zakłada on ustawienie w 40 charakterystycznych punktach Ursynowa 40 tablic formatu plakatowego pokazujących wycinek historii związanej z danym miejscem: zdjęcie i opis. Na przykład: zdjęcie obok ilustrowałoby historię ursynowskich rzeźb. Poniżej moja lista wstępnych propozycji. Niepełna. Chętnie posłuchałbym uwag, opinii i waszych pomysłów, jak ten projekt można by rozszerzyć. Kolejne miejsca ekspozycji plansz układają się w ścieżkę historyczną prowadzącą z północy na południe dzielnicy:
1. Kopa Cwila (z historią pochodzenia)
2. Metro Ursynów (początek budowy)
3. Kontenery (pierwsze "centrum handlowe" u zbiegu Bartoka-KEN)
4. Dom Sztuki
5. Kamień węgielny (pierwszy blok: Wiolinowa 13)
6. Łąka Olkówki
7. Puszczyka 5, pierwszy zasiedlony dom
8. Megasam
9. Czerwoniak
10. Klub Mieszkańca (np. przy Pięciolinii)
11. Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego
12. IKEA (Bacewiczówny)
13. Rzemieślniczy Dom Towarowy (Zamiany)
14. Plac Wielkiej Przygody (Stokłosy - Zamiany)
15. Ursynów Południowy (pętla, opowieść o komunikacji miejskiej)
16. Pasmo (Hawajska 15, dawna redakcja gazety)
17. Wielka płyta (np. Dereniowa)
18. Ratusz
19. Multikino
20. Ursynowski Fortepian
21. Hip Hop (Szolc-Rogozińskiego, Manhattan, ukłon w stronę Fisza)
22. Alternatywy 4
23. Batmar (Szolc-Rogozińskiego)
24. Wolica, czyli Ursynów wiejski (Nowoursynowska)
25. A i U czyli autobusy pospieszne (pętla Natolin Płn.)
26. Bazar (na dołku)
27. Ogródki działkowe (Pileckiego)
28. Autostrada A2 (Kazury)
29. Aleja KEN (odc. Natoliński)
30. Górka Kazurka
31. Autobus szkolny (np. przy Metrze Natolin)
32. Zmiennicy (ul. Lasek Brzozowy, gdzie błąkał się żółty Fiat)
33. Pewex (Belgradzka)
34. Sadek (Żabińskiego – Małcużyńskiego)
35. Guziec (Moczydłowska)
36. Telefon (Natolin, centrala Przy Bażantarni)
37. Rzeźby (Park Przy Bażantarni, gdzie po 35 latach stanęły kolejne ursynowskie rzeźby)
38. Kabaty (osiedle, róg Wąwozowej i KEN)
39. Nasz Park (Telekiego róg KEN)
40. Metro Kabaty (pustka z 1995)

Lista jest wstępna. Kłopot tylko w tym, że czasu na składanie wniosków na 2017 rok jest bardzo mało - termin mija 15 stycznia. Będę więc bardzo wdzięczny za wszelkie komentarze wysyłane mailem na ursynow.org.pl@gazeta.pl

Maciej Mazur

22.12. Zmiany klimatyczne

W te bezśnieżne Święta staramy się wytężyć pamięć i niejeden pewnie powie: a dawniej, Panie Dzieju, to były zimy! Otóż może i były, ale na pewno nie zawsze. Proponujemy rzut oka na Galerię 1987. W schyłkowym PRL-u brakowało wszystkiego, czasem nawet śniegu - no ale na niego kartek nie sposób było wprowadzić. Grzegorz Tkaczyk podesłał nam kilka zdjęć ze spaceru po Imielinie bardzo wczesną wiosną 1987 roku. Prawie jak dziś. No, z niewielką różnicą. Śniegu może i nie ma, ale za to budynków nam zdecydowanie przybyło. Ubyło za to kilku dziecięcych atrakcji, zwłaszcza podwórkowej kawalerii, na której niejeden młody ułan ćwiczył pierwsze szarże. To wszystko na nowych zdjęciach. A przy okazji sięgnijcie sobie nieco głębiej w galerię tamtego roku i zobaczycie, że ze śniegiem rzeczywiście było raczej krucho. Polecamy zwłaszcza zdjęcia z zimowego festynu osiedla Jary na Kopie Cwila.
A przy okazji życzenia Wesołych Świąt i mała prośba. Pewnie niejeden i niejedna z Was podczas rodzinnych spotkań sięgnie po stare albumy. A może jak już goście sobie pójdą, to coś zeskanujecie i podeślecie nam? Chętnie opublikujemy w kolejnej, noworocznej paczce wspomnień.

Galeria 1987: Przedwiośnie na Imielinie

9.12. Dosyć tej wioski

A to ci dopiero zagadka. Niby takie zwykłe zdjęcie - ot, klasyczny majster w jeszcze bardziej klasycznej czapce na cudownie klasycznym budowlanym pierdolniku - ale nie. Wytęż wzrok i dostrzeż za płytami zabudowania wiejskie. Gdzie to może być? Są pewne podpowiedzi. Rok 1978. Raczej początki. W Galerii Budowy Ursynowa mamy też drugie ujęcie tej budowy, z przeciwnej strony - i tu dopiero otwiera się pole do domysłów. Przy okazji do tej samej galerii wrzuciłem kilka ciekawych zdjęć Włodzimierza Witaszewskiego z Placu Wielkiej Przygody, na którym w 1977 roku istniało równie wielkie zaplecze budowy osiedla Stokłosy - co tłumaczy sporą ilość widocznych tam do dziś różnych płyt i innych elementów budowlanych wystających z trawy na tyłach szkoły przy Wokalnej. No dobrze. Tyle tytułem wstępu, a teraz - nieustraszeni łowcy historii: do dzieła!

Galeria Budowy Ursynowa: Dwie zagadki i wielka przygoda

26.11. Sezon rowerowy otwarty

Jeszcze w kożuchu i kapturze, ale już można wsiąść na rowerek. Wsiadamy więc na tę klasyczną trzykółkę z wlotem powietrza jak w myśliwcu i wracamy do stycznia roku 1990. Teoretycznie od kilku dni nie ma już PRL-u, ale w praktyce bywa różnie. Na zdjęciu otwierającym nasz spacer (na rowerze prowadzi nas Aleksandra Szpigiel) mamy ulicę Romera w miejscu, gdzie dziś wznosi się świeżo zbudowany mały biurowiec. A wtedy stał sobie rarytas - turystyczny Ikarus. Jeżeli chodzi o motoryzację to mamy jeszcze jedną zagadkę tajemniczego autobusu, znajdziecie ją oczywiście w Galerii 1990. To co, gotowi? Pierwsza zima wolnej Polski jest wyjątkowo łagodna, a więc w drogę.

Galeria 1990: Wycieczka na trzech kołach

17.11. Taka gmina

Na zdjęciu obok zespół Pustki miałby pole do popisu. To Kabaty w ujęciu lotniczym z 2002 roku - no, być może zdjęcie zrobiono rok wcześniej, ale trafiło do wydanej w 2002 broszury "Ursynowskie ABC. Ku Europie". To bardzo ciekawa lektura z kilku powodów. Po pierwsze, jest w niej sporo unikalnych zdjęć z epoki - jak choćby to obok przedstawiające Aleję KEN i ulicę Wańkowicza. Po drugie, broszurka podsumowuje niemałe dokonania likwidowanej wówczas nową ustawą Gminy Warszawa-Ursynów. Po trzecie, zawsze ciekawie przeczytać o wielkich planach na przyszłość snutych w dosyć już odległej przeszłości. Kochani, minęło trzynaście lat. Dzieci rodzące się wówczas dziś już stanowią gimbazę społeczeństwa. No ale do rzeczy. W Galerii 2002 reprodukcja całej broszurki nadesłanej przez Bartosza Dominiaka. Powycinaliśmy też z niej zdjęcia, powiększyliśmy i opisaliśmy - jakość może nie najwyższa, ale za to przesłanie już historyczne.

Galeria 2002: Ursynowskie ABC

8.11. Słodka Pańska Skórka

W okolicach Wszystkich Świętych warszawskim zwyczajem sprzedaje się pańską skórkę - my też ulegliśmy słodkiej pokusie, ale nie zakleiliśmy sobie gęby cukrową masą, tylko sięgnęliśmy po elektroniczną Pańską Skórkę. Taką stronę poświęconą Warszawie. A na niej - co za odkrycie! Bogato ilustrowany niespotykanymi zdjęciami artykuł o początkach budowy metra. Obok jedno ze zdjęć z tekstu, w Galerii 1983 znacznie więcej. Cytujemy pełnymi garściami, bo i w swoim artykule koledzy z Pańskiej Skórki obficie korzystali z naszego dorobku.
A skoro już zrobił się nam taki przegląd mediów, to dorzuciliśmy jeszcze jeden cytat - z portalu haloursynow.pl, który jakieś pół roku temu opublikował śliczne archiwalne zdjęcia z 1983 - też poświęcone budowie metra. Także jeżeli ktoś przegapił którykolwiek z tych artykułów - nic straconego. Zapraszamy do Galerii 1983. Czeka słodkich wspomnień czar.

Galeria 1983: Wybrane cytaty o budowie metra

31.10. Myjnia nieczynna

Taki krótki jesienny spacer po Natolinie i tyle ciekawostek. Wystarczy rozejrzeć się wkoło. Obok pierwsza z nich. Parking przy Małej Łąki od strony Stryjeńskich. Na osiedle prowadzą trzy wjazdy, przy każdym wjeździe parking a na każdym parkingu takie coś. Wybetonowane stanowisko oddzielone od reszty miejsc postojowych wyposażone w wystającą z ziemi rurę. Ewidentnie w zamyśle projektantów była to sąsiedzka myjnia samochodowa - tyle, że już od bardzo dawna nieczynna. Czy ktoś pamięta czasy, w których to działało? Czy ktoś tu mył swojego poloneza albo malucha? Obrazek drugi. Ulica Przy Bażantarni, przystanek tuż przy Alei KEN. Na latarni obok przystanku wyblakła strzałka wskazująca kierunek południowy, czyli dzisiejszy park. A co na strzałce? "Energoexport". Tu - dzięki Magdzie Słowińskiej z Natolina - udało się zagadkę rozwiązać. Otóż Energoexport był firmą stawiającą na przełomie lat '80 i '90 bloki południowego Natolina oraz chyba też pierwsze, wielkopłytowe jeszcze kabackie bloki. W dzisiejszym parku przy Alei Kasztanowej miał swoją bazę budowlaną. Wśród zieleni do dziś można znaleźć jej relikty - resztki płyt, ogrodzenia, samotną latarnię i dawno porzucone obciążniki do żurawia budowlanego. Znajdziecie je opodal ogrodzenia kościoła, za placem zabaw.
Zresztą - przejdźcie się sami w któryś z pięknych jesiennych dni i rozejrzyjcie wokoło. Historia naszej młodej dzielnicy leży pod nogami, trzeba tylko czasem wytężyć wzrok, cyknąć fotkę i podesłać do nas. Chętnie opublikujemy.

Galeria 2015: Kilka reliktów przeszłości

28.10. Heavy metal world

Heavy metal świat to nie tylko płyta TSA wydana w 1984 roku, ale także dosyć trafny opis tego placu zabaw, po którym dziś pozostało tylko wspomnienie. W 1986 roku zbudowany był cały z metalowych rur - metalowe klatki udawały domki, żelazne pręty wyginały się w kształt pociągu, stalowe drabinki zapraszały: skręć kark, złam rękę. A jednak udało się przeżyć te zabawy a nawet z łezką w oku je wspominać. Plac zabaw istniał przy Meander, obok dzikich ogródków działkowych. W Galerii 1986 zdjęcia Ady Szurik właśnie z tego miejsca, a w Galerii 1985 inna perełka. Pierwsza Komunia Moniki Olejnik w kościele Wniebowstąpienia. Pamiętacie, jak to wówczas wyglądało? Kościół był w budowie, działała wykańczana drewnem kaplica i salki do religii w szarych barakach.

Galeria 1985: Baraki kościoła Wniebowstąpienia
Galeria 1986: Plac zabaw z rurek na Meander